Nauvoo at ang Pagkamartir

Mula sa MormonWiki

Matapos maitiwalag sa Missouri sa pamamagitan ng Utos ng Pagpuksa, ang mga miyembro ng Simbahan ni Hesu Kristo ng mga Banal sa mga Huling Araw (Simbahang Mormon) ay nakatagpo ng kanlungan sa lungsod ng Quincy, Illinois, noong Enero ng 1839. Ang mga mabubuting tao roon ang tumulong sa mga Mormon hanggang sila ay makahanap ng ibang lokasyon kung saan sila ay maaaring manatili. Si Brigham Young at ang Korum ng Labindalawang Apostoles ay pinamunuan ang Simbahan habang si Joseph ay nanatili sa bilangguan sa maling mga kaso ng pagtataksil. Sa wakas, noong Ika-16 ng Abril, isang palakaibigang bantay, na napagtanto na si Joseph at ang iba pa ay ikinulong sa illegal na paraan, ang pinayagan sila na tumakas. Noong Abril 25, si Joseph at ang iba pang mga pinuno ay pinili ang isang bayan na tinatawag bilang Komersyo sa probinsya ng Hancock, Illinois, upang maging ang kanilang bagong siyudad. Ito ay isang maganda, bagaman latian na lokasyon kung saan maaaring makita ang isang malaking liko sa ilog ng Mississippi. Binili nila ang lupain at nag-umpisa na silang manirahan roon. Ang Labindalawang Apostoles sa lalong madaling panahon ay umalis muli upang ipangaral ang Ebanghelyo. Si Joseph Smith ay nanatili rito upang makatulong na ipatayo ang bagong siyudad. Si Joseph ay pinalitan ang ngalan nito sa Nauvoo, na nanggaling sa salitang Hebreo na ang ibig sabihin ay maganda. Ang mga Mormons ay nanitiling balisa kung sila man ay babalik sa kanilang mga lupain sa Missouri o humingi na lamang ng wastong kabayaran. Si Joseph ay itinuro na lamang sa kanila na isulat lahat ng bagay na nangyari at subukan na managot para sa lahat nang kanilang nawala. Noong Oktubre, 1839, si Joseph Smith ay kinuha ang mga apidabit sa Washington, DC, kung saan siya ay nagsalita sa mga kasapi ng Kongreso ng Estados Unidos at nakilala si Pangulong Martin Van Buren. Sinabi nila sa kanila na dahil ang Missouri ay isang pinakamataas na puno ng estado, ang Missouri lamang ang maaaring makalunas sa kanilang sariling mga kamalian. Kahit na si Joseph ay sinabi sa kanila na si Gobernador Boggs ay tumanggi, si Pangulong Van Buren pa rin ay sinabi na hindi siya maaaring makatulong sa mga Mormon.

Si Joseph ay bumalik sa Nauvoo. Siya at ang iba pang mga pinuno ay itinukoy na hindi nila hahayaan ang kanilang mga sarili na palayasin at guluhin sa pamamagitan ng mga iligal na mga nanggugulo muli. Sila ay humingi at nakakuha ng isang pribilehiyo para sa kanilang sariling lungsod, na nagbigay sa kanila ng legal na karapatan upang ipagtanggol ang kanilang sarili laban sa atake ng parehong mula sa mga batas at mula sa mga nanggugulo. Ang pribilehiyo para sa Nauvoo ay lumikha ng isang milisiya sa lungsod, na lubhang pangkaraniwan sa panahon na iyon, at nagtatag rin ng isang unibersidad. Ito ring isinasaad na walang residente ng Nauvoo ang maaaring arestuhin nang walang isang kasulatan ng habyas korpus sa harap ng isang hukom panglungsod. Ito ay nangangahulugan na walang taong nabubuhay sa Nauvoo ang maaaring akayin palabas ng mgananggugulo o kasangguni na hindi nagkakaroon ng isang makatarungang pagkakataon na marinig ang mga sakdal na laban sa kanila. Ang Nauvoo ay guminhawa, at sa lalong madaling panahon ang mga mandarayuhan ay nagsimulang dumating mula sa Inglatera at Canada. Noong 1840, ang Simbahan ay sampung taon na at lumago mula lamang sa may 6 na mga kasapi sa buwan ng Abril, 1830, sa higit sa 16,000 sa katapusan ng taong 1840. Mayroon ng sapat na mga Mormon sa Inglatera na ang Simbahan ay nagsimulang magpalimbag ng kanyang sariling pahayagan sa bansang iyon na tinatawag na, Ang Sanlibong Taong Tala (The Millenial Star). Sa taglagas ng panahong iyon, ang mga Mormon ay nagsimulang magpatayo ng Templo ng Nauvoo, at inanunsyo ni Joseph Smith ang turong pahayag ng pagbibinyag sa mga patay. Ito ay nangangahulugan na ang sinumang namuhay na hindi nagkaroon ng pagkakataong marinig ang Ebanghelyo ni Hesu Kristo, ay maaari paring tanggapin ito sa pamamagitan ng ordinansa na alang alang sa iba. Noong taong 1841, ang bilang ng mga Mormon ay lumaki, kaya sila ay umaapaw sa kabuuan ng probinsya ng Hancock at sa buong Mississipi sa Iowa. Sumunod sa kanila ang pag-uusig, at ang estadong pamahalaan ng Missouri ay nagsikap ng maraming beses upang pabalikin si Joseph Smith at ang iba pang mga pinuno sa Missouri. May isang taong nagtangkang patayin si Gobernador Boggs, at kahit na walang mga ebidensiya, nakumbinsi si Boggs na si Joseph Smith ang nasa likod ng kasalanang ito. Sa kabutihang palad, ang mga taga-Missouri ay di makapagpapabalik ng sinuman, sapagkat wala silang mga ebidensiya, at ang Nauvoo charter ay nangangailangan ng mga ebidensiya bago nila pabalikin ang isang tao. Noon ring 1841, ang Labindalawang Apostoles ay ipinatuloy ang kanilang misyon sa Europa. Si Elder Orson Hyde, isa sa mga Apostoles, ay naglakbay sa buong Europa at binisita rin niya ang Palestina, na noong panahong iyon ay bahagi ng Imperyong Turko. Noong Nobyembre ng 1841, si Joseph Smith ay denidika ang bahagi ng bagong templo ng Nauvoo upang maaari itong magamit para sa pagbibinyag para sa mga patay. Ang unang bahagi ng 1842 ay medyo tahimik. Nang tagsibol, isang tagapahayag sa Chicago na nagngangalang John Wentworth ang humiling mula sa propetang Joseph Smith ng isang maikling buod ng kasaysayan ng Simbahan at kung ano ang pinaniniwalaan nito. Si Joseph ay pumayag. Ang sulat, na kilala bilang ang sulat Wentworth, ay isang mahalagang dokumento mula sa kasaysayang Mormon; nilalaman rin nito ang mga Saligan ng Pananampalataya. Noong Marso 17, 1842, si Joseph Smith ay inayos ang organisasyon ng mga kababaihan na tinatawag na ‘Relief Society’. Si Emma Smith, asawa ni Joseph, ang naging unang pangulo nito. Ang Relief Society ay inayos ang mga babae. Sila pagkatapos ay humirang ng mga guro, nagturo sa isa't isa ng ebanghelyo, at gumawa ng mga programa ng kaluwagan at serbisyo. Isa sa kanilang mga unang misyon ay ang magbigay ng kaluwagan para sa mga dukha sa Nauvoo at makatulong sa mga gusali ng templo ng Nauvoo; kaya ang organisasyon ay tinawag na ang Relief Society. Ngayon ang Relief Society ay kabilang sa pinakamalaki at pinakalumang pambabaeng organisasyon sa mundo. Ang naiwan na bahagi ng taong 1842 at karamihan sa taong 1843 ay hindi naging mapayapa. Habang ang konstruksiyon ng mga bagong bayan at lalo na ng templo ay nagpatuloy, si Joseph at ang iba pang mga pinuno ay napilitang magtago. Noong Mayo, si John C. Bennett, na naging isang malapit na kaugnay at kaibigan ni Joseph Smith, ay iniskomulgado mula sa Simbahan ng dahil sa pangangalunya. Kaniyang sinabi na si Joseph ay binigyan siya ng pahintulot na gawin ito, ngunit sa huli siya rin lamang ay nangumpisal. Pagkatapos nang siya ay umalis Simbahan, siya ay nagpakapait at nagsimulang magsulat ng atake kay Joseph Smith at sa Simbahan. Ito ang naging dahilan kung bakit si Joseph ay napilitan na gamitin ang maraming panahon ng pagkahulog sa pagtatago. Mula sa mga lugar kung saan siya ay nagtatago, si Joseph ay patuloy na nagsulat ng mga liham sa Simbahan. Noong 1843, si Joseph ay patuloy na pinagsusunod ang mga panahon ng pagtatago mula sa kaniyang mga mang-uusig at publikong pagtuturo ng Ebanghelyo, madalas sa kumpol ng mga puno para sa mga grupo na masyadong malaki upang mailaman ng anumang lokal na gusali. Itinuro ni Joseph ang tungkol sa kahalagahan ng pagtitipon ng lahat ng Mormon at pagpapatayo ng mga templo. Noong Hulyo, kanyang naitala ang isang pahayag tungkol sa pag-aasawa ng higit sa isa, o maramihang pagpapakasal na karaniwang tawag dito ng mga Mormon. Si Joseph ay naguluhan sa Lumang Tipan tungkol sa mga kwento ng mga propeta tulad ni Abraham na nagkaroon ng maraming asawa. Tinanong niya ang Panginoon tungkol sa mga ito. Ang Panginoon ay tumugon na kung minsan Siya ay nag-uutos sa mga tao na kumuha ng higit sa isang asawa, ngunit maaari lamang nilang gawin ito kapag ang Diyos na ang nag-utos sa kanila at sila ay dapat na maging maingat. Si Joseph na naguguluhan pa rin dito, ay nagsimulang ituro na rin ito sa ilan sa kanyang mga pinaka-tapat na kasama. Pagkatapos ng maraming panalangin, karamihan sa kanila ang tinanggap na ito bilang isang pahayag mula sa Diyos. Ang ilan, gayunpaman, ay hindi nalugod. Mula ng si John C. Bennett, na naging alkalde ng Nauvoo, ay umalis pagkatapos nang siya ay naiskomulgado, si Joseph Smith na ang siyang naging alkalde. Ang ilan ay nadama na siya ay masyadong marami ng kapangyarihan. Sumagot si Joseph na siya ay hindi diktatoryal, ngunit siya ay nagtuturo ng mga prinsipyo sa mga tao at iniiwan ang mga ito upang mamamahala sa kanilang sarili. Sa unang bahagi ng 1844, si Joseph Smith ay nagtakda ng pitong tao upang mamahala sa Pitumpu. Ito ay tumutugon sa pitong tao ng mga Apostol sa panahon ni Hesu Kristo (tingnan ang Gawa 07:3). Ang unang bahagi ng taong 1844 ay naging isang mapanubok na panahon. Ang ilang mga tao ay hindi sang-ayon sa Simbahan dahil kung hindi man sila ay laban sa poligamya, kanilang nadama na si Joseph Smith ay bumagsak na mula sa pagiging isang propeta. Ang mga laban sa mga Mormon at ang mga dating Mormon tulad ni Bennett ay patuloy na pinalaki ang problema sa pamamagitan ng paglalathala ng mga iskandaloso at mapanirang-puri na mga ulat tungkol sa mga Mormon at kay Joseph Smith, na kanilang tinatawag na Joe Smith o Peepstone Joe. Si Joseph ay nagpasya na upang tumugon sa mga kritikong ito, siya na ay nangangailangan ng isang pambansang pagtitipon. Siya ay nagpasya na tumakbo bilang Pangulo ng Estados Unidos. Hindi niya inasahan na siya ay mananalo, ngunit siya at ang Simbahan ay ginamit ang pagkakataong ito bilang isang plataporma upang ipahayag ang kanilang mga pananaw. Si Joseph Smith ay nangako na kung siya ay mahahalal, kanyang gagamitin ang gobyerno upang maprotektahan ang minorya. Kaniya ring binalak na tapusin ang pang-aalipin sa pamamagitan ng pagtataguyod ng isang pondo upang bilhin ang mga alipin mula sa mga nang-aalipin sa kanila, at pagkatapos sila ay gagawing malaya. Ang mga may-ari ng alipin ay maaaring gamitin ang pera upang baguhin ang kanilang mga estado upang hindi na sila mangailangan pa ng mga alipin. Ang pagkamartir

Noong Hunyo 7, 1844, si William Law, isang hindi nasisiyahan na Mormon, ay inilathala ang una at tanging edisyon ng Nauvoo Expositor. Ito ay isang maalingasngas na tala na tumawag kay Joseph Smith upang masabit. Inilalarawan nito sa isang maliwanag na prosa ang lahat ng mga masasamang bagay na pinaghihinalaang ginagawa ni Joseph at ng iba pang mga pinuno.Noong Hunyo 10, si Joseph Smith bilang alkalde at ang mga konseho ng lungsod ay nagkita kita upang magdesisyon kung ano ang dapat nilang gawin. Kanilang natukoy na batay sa kanilang interpretasyon ng kanilang pribilehiyo, sila ay mayroong kapangyarihan na alisin ang mga pahayagan dahil ito ay nagbibigay ng isang napipintong pananakot sa pamamagitan ng pagtawag sa karahasan. Ang pahayagan at karamihan ng mga kopya ng tala ay sinira. Ang pagkakagulo ay nanaig at sa mga sumunod na araw, si Joseph Smith ay hinangad ng serip ng probinsya sa mga hatol ng pag-uumpisa ng kaguluhan. Natatakot na ang mga mang-uusig ay umatake sa kanya kapag siya ay nasa bilangguan o ang paglilitis sa kaniya ay hindi maging patas, si Joseph ay nagtago ng ilang araw. Humingi siya ng isang pagbabago ng lugar, subalit siya ay tinanggihan. Si Gobernador Thomas Ford ay dumating mula sa Springfield upang bantayan ang suliraning ito. Kanyang ipinangako kay Joseph Smith na bibigyan niya siya ng proteksyon at isang makatarungang paglilitis kung ipauuli niya ang kanyang sarili. Noong Hunyo 22, isinuko ni Joseph ang kanyang sarili sa gobernador. Si Joseph ay dinala sa Carthage, Illinois, upuang probinsya ng Hancock. Marami sa kanyang mga kaibigan ang tumanggi na iwanan siya, ngunit iniutos ni Joseph sa kanila na sila ay umalis, sa pagtitiwala sa pangakong proteksyon ng gobernador. Ang gobernador ay iniwan ang Carthage noong Hunyo 26, at iniwan ang Carthage milisiya, na tinatawag na ang Carthage Greys, na mamahala Noong Hunyo 27, 1844, si Joseph ay bumangon ng maaga. Kaniyang inutusan ang kaniyang mga natitirang kaibigan na umalis. Lahat maliban sa tatlo ang sumunod. Ang mga tatlong ito ay sina, Hyrum Smith na kapatid na lalaki ni Joseph Smith, si John Taylor, at Willard Richards na nanatili na kasama si Joseph ng buong araw. Sila ay nagsulat ng mga liham at si John Taylor na isang likas na magaling na musikero, ay umaawit ng himno. Nang sumapit ang 5:00 nang gabi ang mga nanggugulo na ang mga mukha ay pinintahan ng itim ay pinaligiran ang bilangguan. Kung kasabwat man o hindi, ang bantay-bilangguan ay nagpakawala ng isang babalang pagbaril at pagkatapos nito siya ay umalis. Ang mga nanggugulo, na binubuo ng mga Carthage Greys na dapat na nagbibigay proteksyon kay Joseph hanggang ang isang makatarungang paglilitis ay maaari nang ganapin, ay pinasok ang bilangguan. Si Joseph at ang iba pa ay inilipat mula sa mga selda sa isang mas kumportableng silid-tulugan sa ikalawang palapag. Habang ang mga naggugulo ay nilulusob ang bilangguan, si Joseph at Hyrum ay sinubukang hawakan ang pinto. Si Joseph ay kinuha ang isang baril na iniwan sa kanya ng kaniyang kaibigan. Sinabi ni Joseph na hindi niya nais na gamitin ito, ngunit siya rin ay nangako na proprotektahan niya ang kaniyang mga kaibigan. Siya ay nagpaputok ng tatlong beses, na sumugat, ngunit hindi pumatay sa tatlong tao. Ang baril pagkatapos ay pumalya. Habang si Hyrum ay hinahawakan ang pinto, siya ay nabaril sa mukha at nahulog sa sahig. Ang kanyang huling salita ay: "Ako ay isang patay na tao!" Si Joseph ay lumagpak sa sahig at ikinalong ang kanyang patay na kapatid sa isang sandalan. Habang ang ibang mga tao, kagaya nila Willard Richards at John Taylor, (ang huli ay ay pinagbabaril ng apat na beses, ngunit siya pa rin ay nakaligtas) ay hinawakan ang pinto, si Joseph ay naglakad papunta sa bintana. Walang nakakaalm kung bakit. Malamang ay gusto niyang humugot ng alab sa kanyang natitirang mga kaibigan. Sa bintana, siya ay binaril. Sa bintana kung saan siya ay nabaril, siya ay bumagsak. Siya ay napasigaw, “O Panginoon, aking Diyos,” habang siya ay nahulog palabas ng bintana at lumagapak malapit sa isang balon. Siya ay pinagbabaril ng tatlong beses habang siya ay nakahiga sa lupa maging patay man o naghihingalo. Bago lurayin ang katawan niya ng mga katakut-takot na tao, may isang taong sumigaw na ang mga militanteng Nauvoo ay paparating at ng lumaon, ang mga katakut-takot na mga taong ito ay nagsiwalaan. Namatay si Joseph Smith. Ang kanyang kaibigan na si John Taylor na kasama niyang nasugatan ay nagsulta ng salaysay tungkol sa pagdurusa ni Joseph Smith na pumalaon ay naisama sa Doktrina at mga Tipan ng seksyon 135. Nauvoo pagkatapos ng Pagkamartir Ang mga kalaban ng Simbahan, katulad ni Thomas Sharp, isang patnugot ng pahayagan na nalalagi malapit sa Warsaw na siyang tumawag para sa kamatayan ni Joseph, ay naniniwala na ang Simbahan ay mangangaunti sa pagkawala ni Joseph. Naniniwala sila na ang Mormonismo ay isa lamang pagkakataong pagsasamba na itintag sa palibot ni Joseph, ngunit sila ay nagkamali. Sa taon matapos ang kamatayan ni Joseph, halos 4000 katao ang sumama ng kusa sa Mormonismo. Sila ay hindi pumunta upang sumama sa isang kulto, ngunit upang sundin ang kagustuhan ng Diyos sa pamamagitan ng isang nabubuhay na propeta. Datapwat, marami sa mga Mormon ay nawala. Ang ilan ay naniwala na hindi papahintulutan ng Diyos na mamatay si Joseph, ngunit tapos na si Jospeh Smith sa kanyang gawain. Ang korum ng Labindalawang Apostoles at ang iba pang mga lider ay nagmadaling bumalik sa Nauvoo mula sa kanilang mga misyonerong gawain. Noong Agosto, ginanap ang isang pagpupulong upang malaman kung sino ang mamumuno sa Simbahan. Si Sidney Rigdon, ang taong paulit-ulit na pinipintasan ni Joseph dahil sa kanyang marahas na pananalita at pagmamalaki, ay nagtangkang itakda ang kanyang sarili bilang Patnubay ng Simbahan. Gayunman, si Brigham Young, na nagsasalita para sa Korum ng Labindalawang Apostoles, ay humarap sa kapulungan noong ika 8 na araw ng Agosto taong 1844. Sinabi niya na ang kapangyarihan ng pagkasaserdote at karapatan, o mga susi, upang maisagawa ang lahat ng mga kahatulan ay kasama pa rin sa Simbahan, dahil binigay ito ni Joseph Smith sa Labindalawang Apostoles. Samakatuwid, tulad ng pamumuno ng mga Apostoles sa Simbahan noong panahon ni Pedro at ni Paul, pamumunuhan nila ito ngayon. Sa pagsasalita niya, maraming nagsabi na si Brigham Young ay nagbagong-anyo sa harap nila at tila si Joseph Smith na ang siyang nagsasalita. Isang botohan ang ginawa at halos lahat, kasama si Sidney, ay bumoto na tanggapin ang pamumuno ng mga Apostoles. Ang pagkamatay ni Joseph ay nabigay ng maikling pahinga sa mga Mormon, habang ang mga kaaway ng mga Mormon ay patuloy na naghihintay na sila ay matibag. Gayunman, hindi ito nangyari. Sa katunayan, ang simbahan ay nagpatuloy na lumago at ang Korum ng Labindalawang Apostoles ay nagpatuloy sa pagpapadala ng mga misyonerong Mormon sa buong mundo. Sila rin ay nagtrabaho upang matapos ang templo. Nang matanto ng kanilang mga kaaway na hindi aalis ang mga Mormon, sila ay muling umatakae sa kanila sa sandaling muli. Noong Enero taong 1845, ikinansela ang pribilehiyo ng Nauvoo. Upang madagdagan ang panganib sa masamang kaganapang ito, noong Mayo, ang mga pinuno ng mga katakut-takot na mga tao na sila ring pumatay kay Joseph at Hyrum ay naabsuweltohan sa mapagkunwaring hukom kung saan walang Mormon ang pinayagang magpatotoo o di kaya ay dumalo. Sa pagkahulog na ito, si Brigham Young at ang Labindalawang Apostoles ay gumawa ng dalawang desisyon: tapusin and templo, at maghanda sa paglipat sa mabatong Kabundukan, kung saan nahayag ni Joseph na dito sila tuluyang mananahan. Noong Setyembre, ang mga mamamayan ng probinsiya ng Hancock ay hiniling na umalis ang mga Mormon. Noong Disyembre, ang templo ng Nauvoo ay nakumpleto, sapat upang payagan ang mga Mormon na magsimulang tumanggap sa kanilang templo ng mga kaloob o ‘endowments’ at simulan ang pagpasok sa selesyal na kasal o walang hanggang pagsasama. Noong Pebrero taong 1846, ang unang kompanya ng mga nangungunang Mormon ay umalis ng Nauvoo, naglalakad paalis ng nagyeyelong Mississipi papuntang Iowa. Noong ika 8 ng Pebrero, ang templo ay opisyal na itinalaga, kahit na ang pampublikong dedikasyon nito ay hindi hanggang noong unang araw ng Mayo. Ang mga Mormon ay umalis gamit ang mga alon at nakahanap ng pansamantalang tahanan sa Platte River sa Iowa: Hardin ng Gove, Bundok ng Pisgah, Kanesville (ngayon ay Konseho ng Buffs), at sa wakas sa Winter Quarters, Nebraska. Ang daanan ay mabagal at babad na babad. Noong ika 10 ng Setyembre, ang mga huling Mormon ay inatake ng mga katakut-takot na mga tao sa Labanan sa Nauvoo. Noong ika 16 ng Setyembre taong 1846, ang mga huling Mormon ay pinaalis mula sa lungsod. Ang kanilang magandang templo ay sinunog ng isang manununog. Ang Nauvoo, isang siyudad na noong 1844 ay nakalaban kahit na ang Chiacago dahil sa kanyang laki at kagandahan, ay nasira. Noong taong 1850, isang buhawi ang tumama sa Nauvoo at tinapos nito ang anumang nasimulan ng mga manununog. Magpatuloy sa susunod na oras ng panahon.